બ્યુરો રિપોર્ટ | ગુજરાત પ્રવાસી ન્યૂઝ | અમદાવાદ
પશ્ચિમ રેલવેના અમદાવાદ મંડળ હેઠળ કાર્યરત વટવા ઇલેક્ટ્રિક લોકો શેડે પર્યાવરણ સંરક્ષણ, ઊર્જા કાર્યક્ષમતા અને ટકાઉ વિકાસના ક્ષેત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. કોન્ફેડરેશન ઓફ ઇન્ડિયન ઇન્ડસ્ટ્રી (CII)ના ગ્રીન બિઝનેસ સેન્ટર (GBC) દ્વારા વટવા ઇલેક્ટ્રિક લોકો શેડને પ્રતિષ્ઠિત GreenCo GOLD Rating એનાયત કરવામાં આવી છે. આ સન્માન નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાનારા 15મા GreenCo Summit-2026 દરમિયાન આપવામાં આવશે.
ખાસ વાત એ છે કે પશ્ચિમ રેલવેના ઇતિહાસમાં પ્રથમ વખત કોઈ ઇલેક્ટ્રિક લોકો શેડને આ પ્રતિષ્ઠિત ગોલ્ડ રેટિંગ પ્રાપ્ત થયું છે. આ સિદ્ધિ માત્ર વટવા લોકો શેડ માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર અમદાવાદ મંડળ અને પશ્ચિમ રેલવે માટે ગૌરવની બાબત બની છે.
અમદાવાદ મંડળના મંડળ રેલ પ્રબંધક શ્રી વેદ પ્રકાશે આ પ્રસંગે જણાવ્યું કે વટવા ઇલેક્ટ્રિક લોકો શેડને પ્રાપ્ત થયેલ GreenCo GOLD Rating સમગ્ર મંડળ માટે ગર્વની ક્ષણ છે. તેમણે જણાવ્યું કે આ સન્માન અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની પર્યાવરણ સંરક્ષણ, ઊર્જા બચત અને ટકાઉ વિકાસ પ્રત્યેની અવિરત પ્રતિબદ્ધતાનું પરિણામ છે. નવીન ટેક્નોલોજી, સંસાધનોના કાર્યક્ષમ ઉપયોગ અને હરિત પહેલોના અમલીકરણ દ્વારા વટવા શેડે ઉત્તમ કામગીરી અને પર્યાવરણીય જવાબદારી વચ્ચેનું સફળ સંતુલન સ્થાપિત કર્યું છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે ભારતીય રેલવે વર્ષ 2030 સુધી નેટ ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જનનું લક્ષ્ય હાંસલ કરવા માટે સતત કાર્ય કરી રહી છે અને વટવા લોકો શેડની આ સિદ્ધિ તે દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ સોપાન સાબિત થશે. તેમણે વિશ્વાસ વ્યક્ત કર્યો કે આ ઉપલબ્ધિ ભારતીય રેલવેની અન્ય એકમોને પણ પ્રેરણા આપશે.
ઊર્જા બચતમાં નોંધપાત્ર સફળતા
વટવા ઇલેક્ટ્રિક લોકો શેડે ડીઝલ આધારિત કામગીરીને સંપૂર્ણપણે ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેક્શનમાં પરિવર્તિત કરી દીધી છે. જેના પરિણામે વર્ષ 2022-23 દરમિયાન 1.88 કરોડ લિટરથી વધુ હાઈ સ્પીડ ડીઝલ (HSD)ની ખપત શૂન્ય સુધી પહોંચી ગઈ છે. આ પગલાથી કાર્બન ઉત્સર્જનમાં લગભગ 100 ટકા ઘટાડો નોંધાયો છે.
ઊર્જા બચત માટે શેડમાં આધુનિક ડેલાઇટ હાર્વેસ્ટિંગ સિસ્ટમ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે, જેથી દિવસ દરમિયાન પ્રાકૃતિક પ્રકાશનો મહત્તમ ઉપયોગ થઈ શકે. ઉપરાંત પરંપરાગત પંખાઓના સ્થાને 5-સ્ટાર રેટેડ BLDC પંખા, CFL અને હેલોજન લાઇટના સ્થાને LED લાઇટો, ઓક્યુપન્સી સેન્સર અને એસ્ટ્રોનોમિકલ ટાઈમર જેવી વ્યવસ્થાઓ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.
જળ સંરક્ષણમાં અનોખી પહેલ
વટવા લોકો શેડે વરસાદી પાણીના સંચય અને ભૂગર્ભ જળ પુનર્ભરણ માટે આધુનિક વ્યવસ્થા ઉભી કરી છે, જેના કારણે દર વર્ષે આશરે 20.5 લાખ લિટર પાણીનું પુનર્ભરણ શક્ય બન્યું છે. લોકોમોટિવના વિન્ડશીલ્ડ વોશર સિસ્ટમમાં નવીન સુધારાઓ અને વોટરલેસ યુરિનલ જેવી વ્યવસ્થાઓ દ્વારા પાણી બચતને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું છે.
ઉપરાંત, પ્રક્રિયામાંથી ઉત્પન્ન થતા ગંદા પાણીના પુનઃઉપયોગ દ્વારા તાજા પાણીના વપરાશમાં પણ સતત ઘટાડો નોંધાયો છે.
સોલાર ઊર્જા દ્વારા હરિત ભવિષ્ય
અમદાવાદ મંડળમાં કુલ 1,863 કિલોવોટ પીક ક્ષમતાના સોલાર પ્લાન્ટ સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા છે, જે દર વર્ષે અંદાજે 24.22 લાખ યુનિટ સ્વચ્છ વીજળીનું ઉત્પાદન કરે છે. વટવા લોકો શેડ માટે અલગથી રૂફટોપ સોલાર પ્રોજેક્ટ પણ પ્રસ્તાવિત છે, જે રેલવેના હરિત ઊર્જા લક્ષ્યોને વધુ મજબૂત બનાવશે.
ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનમાં સતત ઘટાડો
વટવા શેડમાં Scope-1, Scope-2 અને Scope-3 હેઠળના ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનમાં વર્ષદર વર્ષે ઘટાડો નોંધાયો છે. 800થી વધુ વૃક્ષોના સંરક્ષણ અને નવીનીકરણીય ઊર્જાના ઉપયોગ દ્વારા કાર્બન ઓફસેટમાં પણ વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
કચરા વ્યવસ્થાપનમાં ‘ઝીરો વેસ્ટ’ અભિગમ
વટવા લોકો શેડે “Zero Waste to Landfill” અભિગમ અપનાવી કચરાનું સ્ત્રોત સ્તરે જ વિભાજન, રિસાયક્લિંગ અને વૈજ્ઞાનિક નિકાલની અસરકારક વ્યવસ્થા ઉભી કરી છે. ISO-14001 અને ISO-50001 પ્રમાણિત વ્યવસ્થાપન પ્રણાલીઓના અમલીકરણ દ્વારા પર્યાવરણમૈત્રી કામગીરી સુનિશ્ચિત કરવામાં આવી છે.
વર્ષિક સરેરાશ વપરાશની સમીક્ષા અને જુદા જુદા સ્પેર પાર્ટ્સના પુનઃઉપયોગ દ્વારા દર વર્ષે આશરે 38 લાખ રૂપિયાની બચત પણ કરવામાં આવી રહી છે.
નવીનતા અને હરિત સપ્લાય ચેઇનમાં અગ્રેસર
ગ્રીન સર્ટિફાઈડ સપ્લાયરો પાસેથી ખરીદી, સિંગલ-યુઝ પ્લાસ્ટિક પર પ્રતિબંધ અને પેકેજિંગ કચરાની પરત મેળવવાની વ્યવસ્થા જેવી પહેલો સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકવામાં આવી છે. વટવા શેડ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલા એક ટેક્નિકલ સુધારાને RDSO દ્વારા પણ અપનાવવામાં આવ્યો છે.
આ ઉપરાંત રેલવે બોર્ડ દ્વારા આયોજિત ઇલેક્ટ્રિક લોકોમોટિવ કેબિન અપગ્રેડેશન સ્પર્ધામાં વટવા ઇલેક્ટ્રિક લોકો શેડને સંયુક્ત રીતે પ્રથમ સ્થાન પ્રાપ્ત થયું છે. સુરક્ષા, ઉત્પાદકતા અને કાર્યક્ષમતા વધારતા અનેક નવીન પ્રયોગો અહીં સફળતાપૂર્વક અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે.
વટવા ઇલેક્ટ્રિક લોકો શેડને પ્રાપ્ત થયેલ આ પ્રતિષ્ઠિત GreenCo GOLD Rating ત્યાં કાર્યરત અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓની મહેનત, સમર્પણ અને પર્યાવરણ પ્રત્યેની જવાબદારીનું ઉત્તમ પ્રતિબિંબ છે. આ સિદ્ધિ પશ્ચિમ રેલવે અને ભારતીય રેલવેના હરિત, સ્વચ્છ અને ટકાઉ ભવિષ્યના સંકલ્પને વધુ મજબૂત બનાવે છે અને વર્ષ 2030 સુધી નેટ ઝીરો કાર્બન ઉત્સર્જનના લક્ષ્ય તરફના પ્રયત્નોને નવી ગતિ આપે છે.
બ્યુરો, ગુજરાત પ્રવાસી ન્યૂઝ, અમદાવાદ
